De term duikt de laatste weken steeds vaker op in het nieuws: stagflatie. Een ongemakkelijk woord voor een nog ongemakkelijker economisch scenario. In de context van het conflict met Iran en de daaruit voorvloeiende verstoring van de energiemarkt is het risico hierop reëel. Maar wat betekent het precies, waarom is het zo problematisch, en wat zijn de gevolgen voor jou?

Stagflatie is een samentrekking van twee begrippen: stagnatie en inflatie. Normaal gesproken gaan die niet samen. In een gezonde economie groeit de bedrijvigheid en blijft inflatie gematigd. En als de economie afkoelt, daalt de inflatie vaak mee. Bij stagflatie gebeurt het tegenovergestelde: de economie stagneert of krimpt zelfs, terwijl prijzen blijven stijgen. Dat is precies wat het zo verraderlijk maakt.

De oorlog met Iran speelt hierin een belangrijke rol: de aanvoer van olie en LNG ligt voor een belangrijk deel stil. De prijzen lopen op en uiteindelijk betaal jij, de consument, de rekening. Tegelijkertijd zorgen onzekerheid en verstoringen in handelsketens ervoor dat bedrijven minder investeren en consumenten terughoudender worden. Het resultaat: hogere prijzen, maar minder economische groei. Een giftige combinatie.

Waarom is dit zo’n probleem? Omdat de gebruikelijke ‘knoppen’ waar centrale banken en overheden aan draaien, minder goed werken. Bij hoge inflatie verhogen centrale banken normaal gesproken de rente om de economie af te remmen. Maar als de economie al stagneert, kan dat de situatie juist verergeren. Andersom geldt hetzelfde: stimuleren van de economie kan de inflatie verder aanjagen. Beleidsmakers zitten als het ware klem.

We hebben dit eerder gezien. In de jaren ’70 leidde de oliecrisis tot een vergelijkbare situatie. Energieprijzen schoten omhoog, economische groei viel stil en inflatie liep fors op. Beurzen presteerden jarenlang zwak en spaargeld verloor snel aan koopkracht. Het vertrouwen in economische stabiliteit kreeg een flinke knauw.

Voor jou als belegger is stagflatie een uitdagend klimaat. Waar aandelen normaal profiteren van economische groei, staan winsten nu onder druk. Tegelijkertijd worden obligaties minder aantrekkelijk door de hogere inflatie. De traditionele balans in een portefeuille werkt minder goed.

Toch betekent dit niet dat beleggen geen zin heeft – integendeel. Juist in dit soort periodes komt het aan op discipline en spreiding. Zoals we vaker benadrukken, ligt de kracht van een portefeuille in de lange termijn en in het vermijden van impulsieve keuzes. Het najagen van korte termijn trends of het volledig verlaten van de markt leidt zelden tot betere resultaten.

In een situatie met stagflatie verschuift de aandacht daarnaast vaak naar bedrijven die hogere kosten kunnen doorberekenen aan hun klanten. Ook sectoren zoals energie en grondstoffen kunnen relatief beter presteren, juist omdat schaarste daar een rol speelt.

De belangrijkste les is: de vanzelfsprekendheid van lage inflatie en stabiele groei voor het moment even voorbij. Tegelijkertijd geldt: rendement ontstaat vaak niet door spectaculaire bewegingen, maar door consistent beleid en geduld.

Stagflatie is geen feit, maar het is ook niet uitgesloten. Het is begrijpelijk dat dit onrust oproept, juist daarom vraagt het om realisme, niet om paniek. Voor jou als belegger betekent dit: vasthouden aan een doordachte strategie, spreiden waar mogelijk en accepteren dat onzekerheid nu eenmaal onderdeel is van de markt. Oftewel: op de omstandigheden heb je geen invloed, wél hoe je ermee omgaat.