Een fout die ik vaak zie – bij beginnende zeilers én beleggers – is dat ze denken alles onder controle te kunnen houden. Dat lijkt geruststellend, maar werkt in de praktijk juist tegen je.

Met de zomer in aantocht bereid ik me weer voor op een nieuwe zeiltocht. En elke keer valt me op hoeveel beleggen en zeilen op elkaar lijken. Als ik een tocht plan, begin ik niet met dromen over de haven. Ik kijk naar kaarten, weer en getijden. Ik check het schip. Toch weet ik één ding zeker: het loopt anders dan gepland. De wind draait, een bui komt sneller op, de stroming is sterker. Wie dan in paniek raakt of steeds van koers wisselt, maakt het zichzelf moeilijk.

Dat zie ik ook bij beleggen. Natuurlijk kijk je naar cijfers en ontwikkelingen. Maar de markt verrast altijd. Rentes bewegen, sentiment slaat om, nieuws komt onverwacht. Het idee dat je alles kunt controleren is verleidelijk – zeker als je gewend bent alles door te rekenen. Juist daar gaat het vaak mis. Slim zijn helpt, maar kan ook leiden tot overmoed. Steeds je koers aanpassen bij elke beweging werkt averechts. Het is alsof je op zee bij elke windvlaag het roer omgooit. Je wordt er niet sneller van, wel onrustiger – en het kost vaak meer.

Wat beter werkt, is een duidelijk plan en daaraan vasthouden. Alleen bij echte veranderingen stuur je bij. Op zee verdeel je ook je zeilen. Niet alles op één plek, maar in balans. Anders wordt het schip instabiel. In beleggen geldt hetzelfde. Spreiden zorgt ervoor dat tegenwind op één plek niet alles raakt.

En misschien wel het belangrijkste: geduld. De meeste tijd gebeurt er weinig spectaculairs, zowel op zee als in een portefeuille. Maar juist dan wordt de basis gelegd. Wie steeds in- en uitstapt, mist dat effect.

Wat ik ook geleerd heb: je kunt de wind niet veranderen. Je kunt er alleen mee omgaan. Op de markt werkt dat net zo. Schommelingen horen erbij. Wie dat accepteert, maakt rustiger- en vaak betere keuzes.

Uiteindelijk bereik je de haven niet door één perfecte actie, maar door veel kleine, goede beslissingen achter elkaar. Zo kijk ik ook naar vermogensbeheer: rustig navigeren richting een doel, met oog voor wat je wél en niet kunt beïnvloeden – zodat je jezelf niet laat gek maken door elke golf.